تاریخ انتشار: ۱۵ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۲:۳۱

 

جلب اعتماد مردم و جامعه با تبيين محل مصرف ماليات

بطور قطع جلب اعتماد و اطمينان تک تک آحاد جامعه، مهمترين عامل موفقيت هر نظام و دولتي است و براي رسيدن به اين مهم، مي بايست افکار عمومي به طور دائم مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته و امواجي که هر لحظه در متن جامعه به وجود مي آيد را شناسايي کرد.

ایران اکونومیست -

به گزارش ایران اکونومیست؛ جامعه شناسان معتقدند آنگاه که سمت و سوي افکار عمومي و نگرش جامعه با سياستهاي دولتها يکي شود بي ترديد مسئولين با صرف کمترين هزينه و زمان به اهداف پيش بيني شده خواهند رسيد . در واقع موفقيت دولتها را نگرش افراد جامعه رقم مي زند و دقت به اين نکته ضامن ماندگاري و توفيق دولتها خواهد شد. 
همين انديشه، لزوم تبيين آثار پرداخت ماليات و ضرورت معرفي محل مصرف آن را روشن مي سازد. زماني که محل مصرف مالياتهاي دريافتي از موديان مالياتي که به بودجه کشور تزريق مي شود و منبعي براي تاسيس و تجهيز زيرساختها و پروژه هاي عمراني و ايجاد امکانات عمومي محسوب مي شود به طور ملموس براي مردم تشريح و معرفي شود بي شک مردم جامعه با ملاحظه محل مصرف ماليات، اعتماد و اطمينان بيشتري به دستگاه مالياتي پيدا کرده و ميزان مشارکت آنها در پرداخت ماليات افزايش مي يابد. 
اقداماتي که سازمان مالياتي در سالهاي اخير براي معرفي آثار پرداخت ماليات در جامعه انجام داده در راستاي همين هدف و با رويکرد شفاف سازي قوانين و بخشنامه هاي مالياتي با محور جلب اعتماد عمومي بوده است. 
طبق مصوبات مجلس درچند سال اخير يک درصد از ماليات ارزش افزوده براي بهداشت و درمان مردم جامعه در اختيار وزارت بهداشت قرار مي گيرد. 
اين مقدار از مالياتي که مردم پرداخت مي کنند صرف تجهيز بيمارستانها و امکانات بهداشت و درمان و نيز کاهش هزينه هاي درمان آحاد مردم جامعه مي شود. 
يکي ديگر از محلهاي مصرف ماليات، اختصاص درصدي از درآمدهاي مالياتي به شهرداريها و دهداريها براي پيشبرد پروژه هاي عمراني و توسعه و گسترش زيرساختهاي شهري و ايجاد امکانات عمومي مي باشد. اين امر نيز طبق مصوبات مجلس در سالهاي اخير در حال اجرا مي باشد و در واقع بخشي از ماليات پرداختي مردم مجددا به جيب خود آنها بر مي گردد و صرف رفاه و آسايش آنها مي شود. مطابق اين مصوبه، بخشي از ماليات پرداختي هر شهر و منطقه اي در اختيار شهرداري و دهداري آنجا قرار مي گيرد تا به فراخور نيازهاي مردم همانجا صرف ايجاد و گسترش امکانات و امور رفاهي شود. 
بي شک، تنوير و شفاف سازي افکار عمومي پيرامون محل مصرف ماليات و آثار مثبت آن در شکوفايي و آباداني کشور تاثير چشمگيري در افزايش اعتماد مردم و اقناع افکار عمومي براي تمايل به پرداخت ماليات دارد و مي بايست بررسيهاي کارشناسي منسجم و اقدامات جامعي در اين خصوص انجام گيرد تا موديان مالياتي در زمان مقرر نسبت به پرداخت ماليات متعلقه اقدام نمايند. اطلاع رساني در اين مورد، براي آگاهي مردم از محل مصرف ماليات، مي تواند تاثير مثبتي در افکار عمومي گذاشته و ميل به مشارکت در پرداخت ماليات را در آنان افزايش دهد.

 تاریخ خبر: 06/07/1395 | ساعت: 20:16|

 

پس افتادگی فرهنگ مالیاتی، معضل اقتصاد جامعه

روزنامه آراز آذربایجان در شماره روز سه شنبه خود، به موضوع ارتباط فرهنگ مالیاتی مردم با توسعه منطقه پرداخته است.

 

در این مطلب می خوانیم: پرداخت مالیات، مهمترین عامل رشد و توسعه جامعه است و موجب رونق اقتصادی و ارتقای شاخص های آن، تحقق عدالت اجتماعی، افزایش خدمات و عمران و آبادانی کشور و استان می شود.
با توجه به اینکه درآمدهای مالیاتی، رابطه مستقیمی با بودجه دارد، نقش مهم و سازنده ای در اقتصادکشور و برقراری عدالت در جامعه ایفاء می کند و با رشد آن، شاهد توسعه و عمران هرچه بیشتر استان خواهیم بود.
دست اندرکاران و صاحب نظران امر معتقدند: ایجاد امنیت، رفاه اجتماعی و گسترش خدمات از مزایای پرداخت مالیات است و باید با فرهنگ سازی مناسب، مردم را از مزایای پرداخت مالیات آگاه نمود.
به اعتقاد آنها، مردم باید مالیات را جزیی از بدهی خود به دولت بدانند و پرداخت به موقع مالیات باید در جامعه به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود تا مردم مالیات خود را به موقع پرداخت کنند.
صاحب نظران بر این عقیده اند: بهبود نظام مالیاتی بدون توجه به سیاست هایی که مبتنی بر ارتقای فرهنگ مالیاتی باشد، محقق نمی شود و با توجه به اهمیت مالیات در پیشبرد اهداف اقتصادی دولت، شناسایی ویژگی ها و نوع کارکردهای مالیات های اسلامی می تواند جهت گیری کلی نظام مالیاتی را آشکار ساخته و دستیابی به اهداف مد نظر سند چشم انداز توسعه در بخش مالیاتی را تسریع بخشد.
تحقق اهداف اقتصادی دولت به خصوص در بحث مالیات، نیازمند اطلاع رسانی و فرهنگ سازی است و مردم باید در خصوص نحوه دریافت مالیات، هزینه نمودن و میزان تاثیرگذاری آن بر اقتصاد و عمران و آبادانی کشور و استان، اطلاعات و شناخت کافی داشته باشند .بنابراین اراده مردم، عمده ترین نقش را در اجرای قانون مالیات ها ایفا می کند و به این لحاظ موثرترین عامل موفقیت در اجرای این قوانین، فرهنگ مالیاتی جامعه است.
کارشناسان می گویند: در این زمینه باید اطلاع رسانی و به مردم اعلام شود که چرا باید مالیات بپردازند و مالیاتی که گرفته می شود به چه مصارفی می رسد و آشنایی مردم از چگونگی مصرف درآمدهای مالیاتی می تواند نقش مهمی در افزایش این درآمدها داشته باشد.
در برنامه های توسعه، گسترش پایه های مالیاتی و حرکت به سمت اقتصاد بدون نفت، مورد تاکید جدی قرار گرفته و در این میان، طرح مالیات بر ارزش افزوده به عنوان مهمترین پایه مالیاتی تامین کننده درآمدهای دولت، به عنوان یک راهکار مناسب جهت اصلاح نظام مالیاتی محسوب می شود.
بنابراین ضروری به نظر می رسد با گسترش فرهنگ پرداخت مالیات در سطح جامعه و شناختن اهمیت آن در توزیع درآمد، ایجاد عدالت اجتماعی و از بین بردن فاصله های طبقاتی، آن را جایگزین اقتصاد متکی بر نفت کرده و بسترهایی به وجود آید تا مالیات دهی جزو وظایف و تکالیف مهم آحاد جامعه تلقی شود.
.هزینه های وصول مالیات بر ارزش افزوده نسبت به سایر انواع مالیات ها پایین تر است.
اخذ مالیات باید نخستین منبع مالی دولت به شمار آید.قانون مالیات بر ارزش افزوده از پیشرفته ترین نوع مالیات ها در سراسر جهان است.اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده یکی از راهکارهای مناسب برای جلوگیری از فرار مالیاتی و اقتصاد زیر زمینی است.تغییرات در نظام تجاری و ساختار اقتصادی جوامع براساس رقابت در بازار آزاد به سرعت انجام می شود؛ اما تغییرات نظام مالیاتی کشور به دلیل لزوم طی مسیر قانونی با کندی پیش می رود. با بر شمردن برخی از ویژگی های فرهنگی در مقوله مالیات ،فرهنگ مالیاتی به مجموعه ای از عناصر قابل لمس و اندازه گیری(مادی)چون روش های عملیاتی ،قانون و تکنولوژی و مجموعه عناصر معنوی آن چون اخلاقیات ،آداب و رسوم و هنجارهای حاکم بر جامعه قابل بازتعریف، است.به طور کلی ،برخورداری از فرهنگ مالیاتی منجر به پذیرش شکل داوطلبانه آن از طرف گروه های اجتماعی می شود.
در بسیاری مواقع با پدیده ای روبرو می شویم که عناصر مادی و معنوی فرهنگی، همسو رشد نمی کنند و به اصطلاح جامه شناسانه با نوعی نابسامانی فرهنگی مواجه شده که این موضوع کل فرایند را با اختلال روبرو می کند. در این چارچوب ابزارهای موجود در سیستم مالیاتی مانند روش های پرداخت مالیات ، بهنگام کردن قوانین مالیاتی و مدون کردن شرح وظایف و نمودار سازمانی دستگاه مالیاتی ،را به عنوان عناصر مادی فرهنگ مالیاتی باید در نظر گرفت.
از طرف دیگر هنجارهای حاکم بر ذهنیت گروه های اجتماعی نسبت به پرداخت مالیات و موارد مصرف آن ،همچنین احساس عدم تبعیض میان مؤدیان مالیاتی نسبت به مسائل مالیاتی ،رویکرد دولت به تأثیر مالیات در بودجه دولت ،از جمله عناصر معنوی فرهنگ مالیاتی را تشکیل می دهند. 
تحولات سریع در نظام های اقتصادی باعث می شود ویژگی های مادی، فرهنگ مالیاتی شامل به روز شدن قوانین مالیاتی و مدرنیزاسیون روش های عملیاتی به دلیل رشد تکنولوژی و تعاملات تکنولوزیکی رشد کند.
ولی بخش معنوی فرهنگ مالیاتی به آن دلیل که به موارد کیفی و تحولات جامعه شناختی باز می گردد ،به کندی رشد می کند و در برخی اوقات رشد آن منفی است.
در این حالت ،با پدیده پس افتادگی در فرهنگ مالیاتی روبرو می شویم.از جمله مواردی که در وضعیت پس افتادگی فرهنگی رخ می دهد ،احساس تبعیض میان مالیات دهندگان است.این عامل را می توان در توزیع ناعادلانه درآمد، تلاش برای استفاده بیشتر از ترفندهای قانونی و غیر قانونی مالیاتی و بی تفاوتی نخبگان جامعه نسبت به مسئله استراتژیک مالیات جستجو کرد.
از عوامل مهم در ایجاد پس افتادگی فرهنگی ،همانا بعد زمان است.به طور مثال ،احساس تبعیض نسبت به اجرای قانون در یک فرایند زمانی به باور گروه های اجتماعی تبدیل می شود.
با این حال مهم ترین دلیل در بروز این وضع ،چسبندگی اقتصاد ایران به درآمدهای حاصل از نفت است که به دلیل خاصیت جانشینی با درآمدهای مالیاتی آن را در موضع ضعف قرار داده است.همچنین اقتصاد دولت محور در ایران ،می تواند اخذ مالیات را از نظر اقتصادی بی تأثیر کند و این وضع در بلندمدت به لایه های اجتماعی هم نفوذ می کند و آنان نیز به عنوان کارگزاران اقتصادی می آموزند که مالیات ندهند یا سعی کنند از معافیت های مالیاتی بیشترین بهره را ببرند و سهم بیشتری از درآمدهای نفتی را از آن خود کنند.
ادامه این وضع، بیشتر به فرهنگ مالیاتی آسیب می رساند و پس افتادگی فرهنگی را سرعت می بخشد.دلیل دیگر در پس افتادگی فرهنگ مالیاتی ،نداشتن استراتژی مدون رفاهی است ،اگرچه دولت در ایران به استناد اصل»29« قانون اساسی یک دولت رفاهی شناخته شده و موظف است با برقراری نظام فراگیر رفاه اجتماعی فرصت های برابر در اختیار شهروندان قرار دهد. علاوه بر آن ،در قانون اساسی از آموزش رایگان یاد شده که خود مانند حق مردم و تکلیف دولت هاست. با این حال ،نوعی ناهماهنگی در سیاست های اجتماعی ایران دیده می شود. پرداخت مستقیم به مردم در بخش درمان بیش از عرف جهانی است. نابسامانی زیادی میان انواع خدمات بیمه ای دیده می شود و انتظار شهروندان را به ویژه در حوزه بهداشت و درمان رفع نمی کند. در برنامه های خصوصی سازی، طرح خود گردانی بیمارستان ها و خصوصی سازی در آموزش رخ داده، غافل از اینکه این موارد ،جزئی از کالاهای عمومی هستند که در ابتدا دولت باید آنها را تأمین کند و انتظار مردم از آن اصل در قانون اساسی پوشش داده شود. باید قبول کنیم وقتی در تأمین هزینه های معمول زندگی مردم حضور مالیات کمرنگ می شود ،فرهنگ مالیاتی رشد نمی کند.
نخبگان و روشنفکران جامعه نیز از موانع توسعه یافتگی فرهنگ مالیاتی در ایران بوده اند. روشنفکران ایرانی به دلیل ساختارهای جامعه ایرانی ،به بخش خصوصی وابستگی نداشته اند یا امکان فعالیت مستقل برای آنها فراهم نبوده است و بسیاری از آنان در دانشگاه هایی تدریس می کنند که در اختیار کامل نهاد دولت است.این موضع دقیقا برعکس کشورهای توسعه یافته است که روشنفکران اجتماعی نسبت به موظف بودن آنها نسبت به پرداخت مالیات و نحوه هزینه کرد آن بسیار حساس هستند. مالیات نسبت به دیگر ارزش های اجتماعی ،جایگاه کمتری در فضای رسانه ای و تبلیغات کشور دارد.به جز سازمان امور مالیاتی که به عنوان متولی رسمی امور مالیاتی کشور است-کمتر نهاد یا سازمان مردم نهادی دیده ایم که خود را موظف به تشویق امر مالیات در کشور می داند. به طور مثال در تیرماه که مؤعد خود اظهاری مالیاتی در ایران است، به جز سازمان متوالی هیچ رسانه ای به طور مستقل نسبت به این موضوع نمی پردازند. این جریان حاکی از بی تفاوتی آشکار گروه های اجتماعی نسبت به مهم ترین رکن زندگی در جوامع مدرن است. در کنار آن ،می توان به بی اهمیت دانستن مالیات در برنامه احزاب نیز اشاره کرد. تاکنون هیچ حزبی در ایران مانیفست خود را نسبت به مالیات مشخص نکرده و اصولا با شعار و برنامه مالیاتی وارد گود انتخاباتی نشده ،ترس از نگاه منفی مردم با مقوله مالیات در پای صندوق های رأی و نامشخص بودن جایگاه مالیات در اقتصاد سیاسی کشور از دلایل این موضوع است.بخش هایی از جامعه نیز خمس و زکات را جایگزین مالیات های قانونی می دانند.در حالی که نظام مالیاتی جمهوری اسلامی در مورد مالیات ،قانون مصوب مجلس دارد.ازاین رو این امر نیز باعث پس افتادگی فرهنگ مالیاتی می شود که باید برای آن راهکار اساسی یافت.
** منبع: روزنامه آراز آذربایجان
8137/2093** خبرنگار: سیده فاطمه سجادی** انتشاردهنده: صابر چهرقانی

 

 

انتهای پیام /*